Idol robot dưới góc nhìn Bloomberg — bước tiến hóa kế tiếp của K-pop
Vì sao là idol robot, và vì sao lúc này — nước cờ tiếp theo của ngành 113 tỷ USD
Từ K-pop đến phim truyền hình và điện ảnh, xuất khẩu nội dung văn hóa Hàn Quốc đã là một hiện tượng toàn cầu. Bloomberg đặt thêm lên đó một câu hỏi: giữa lúc AI đang tái định hình các ngành công nghiệp trên khắp thế giới, đâu là bước tiến hóa kế tiếp? Có một ngành đang đặt cược rằng câu trả lời nằm ở "idol robot".
Những con số nền mà Bloomberg đưa ra như sau. Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc — gồm cả âm nhạc, điện ảnh và trò chơi — năm ngoái ghi nhận doanh thu hơn 113 tỷ USD và kim ngạch xuất khẩu trên 15 tỷ USD. Số lao động vào khoảng 690.000 người, gấp hơn hai lần tổng nhân sự của các tập đoàn bán dẫn nhớ vốn được xem là biểu tượng của kinh tế Hàn Quốc. Nói cách khác: nếu Samsung và SK Hynix đã đưa thị trường Hàn Quốc vào tầm ngắm của thế giới, thì các nhóm nhạc K-pop và những tác phẩm như "Trò chơi con mực" cũng làm được đúng điều đó.
Quy mô càng lớn, cạnh tranh càng gay gắt. Bloomberg cho rằng chính áp lực ấy đang đẩy ngành giải trí Hàn Quốc theo hướng táo bạo và giàu tính thử nghiệm hơn, và chỉ đích danh Galaxy Corporation như ví dụ về một startup muốn làm rung chuyển hệ thống K-pop hiện hành. Ý tưởng của họ: kết hợp nhân vật AI với robot hình người kích thước thật để tạo ra nội dung không bị giới hạn bởi nghệ sĩ con người.
Dù vậy, tiền đề mà công ty nhấn mạnh rất rõ ràng: đây không phải chuyện thay thế con người, mà là tạo ra IP mới. Đó cũng là lý do tám nghệ sĩ như G-Dragon, Taemin, Kim Jong-kook, Song Kang-ho, Lee Jung-hoo chọn đồng hành cùng Galaxy. Robot không phải thứ đẩy họ ra khỏi sân khấu, mà là thêm một thân xác để IP của họ có chỗ đứng.
Có thể debut mà không cần ba năm thực tập sinh?
"Robot học hết mọi thứ chỉ trong một lần rồi có thể biểu diễn ngay trước mặt khán giả. Việc mà con người có khi mất một, hai tháng. Học xong là không phải học lại nữa, nên chúng tôi có thể cho một thực tập sinh robot debut thẳng ở New York. Không cần ba năm, năm năm hay mười năm chuẩn bị."— CEO Choi Yong-ho
Cấu trúc chi phí của ngành K-pop đứng trên hệ thống thực tập sinh. Từ ba đến mười năm mới tới ngày debut, và toàn bộ chi phí huấn luyện, ký túc xá, đào tạo đều được chi ra trước khi có đồng doanh thu nào. Điểm mà idol robot làm lung lay nằm chính xác ở đó. Nếu việc học chỉ diễn ra một lần rồi được nhân bản, thời gian chuẩn bị không còn là chi phí chìm mà trở thành bài toán phân phối. Cụm từ "debut ở New York" cũng không phải lối nói hoa mỹ: sân khấu ở đâu không quan trọng, phần trình diễn đã học được sẽ dịch chuyển nguyên vẹn.
Tất nhiên, động tác đã học có trụ được trên sân khấu thật hay không lại là chuyện khác. Vũ đạo đồng diễn K-pop được xem là bài toán khó nhất với robot hình người, vì cùng lúc đặt ra yêu cầu đồng bộ đa robot, kiểm soát thăng bằng và bám nhịp. Việc Galaxy chọn suất diễn thường trực trước khán giả trả tiền vé thay vì bản demo phòng thí nghiệm cũng bắt nguồn từ nhu cầu kiểm chứng này.
Sân khấu kiểm chứng ấy là Galaxy Robot Park ở Seoul — không gian nơi khán giả trực tiếp trải nghiệm hơn 50 loại robot. Công ty còn có kế hoạch mở công viên chủ đề robot ở những thành phố khác, trong đó có Dubai. Về phần cứng, Galaxy hợp tác với Unitree, doanh nghiệp robot hình người đầu tiên của Trung Quốc niêm yết trên sàn chứng khoán. Sự phân vai mà CEO Choi mô tả rất rành mạch.
"Dù robot được chế tạo ở Trung Quốc, ý nghĩa nằm ở chỗ nó kết hợp với phần mềm làm tại Hàn Quốc rồi cùng nhau vươn ra toàn cầu. Giống như người ta sưu tầm phiên bản đặc biệt của thần tượng mình yêu thích, tôi tin rằng khi những sản phẩm thực sự đột phá xuất hiện, robot sẽ trở thành một phần đời sống của mọi người."— CEO Choi Yong-ho
Thân xác thì mang về, tính cách thì khoác lên. Dưới góc nhìn của Galaxy — nơi định nghĩa robot hình người là nền tảng chứ không phải sản phẩm — cách phân vai này không phải thuê ngoài mà là tách lớp. Phần cứng trở thành hàng hóa phổ thông, còn khác biệt được tạo ra ở lớp bên trên: nhân vật, trang phục, biểu cảm.
Bộ quy tắc không theo kịp tốc độ — điều gì còn bỏ ngỏ
"AI đã là một phần đời sống của chúng ta. Điều đáng tiếc là chưa có bộ quy tắc toàn cầu tương xứng với tốc độ phát triển ấy — dù là luật quốc tế, thiết chế bảo vệ con người khỏi rủi ro, hay khuôn khổ bảo mật. Làn sóng y hệt đang đến với Physical AI. Chúng ta không được lặp lại sai lầm cũ. Cần có bộ quy tắc toàn cầu để robot không gây hại cho cuộc sống của chúng ta."— CEO Choi Yong-ho
Việc phía lên tiếng đòi quy định lại chính là doanh nghiệp thuộc diện bị quản lý là điều đáng chú ý. Lập luận nằm ở trình tự mà AI phần mềm đã đi qua. AI tạo sinh chỉ bắt đầu xử lý các vấn đề bản quyền, quyền riêng tư và lạm dụng sau khi sản phẩm đã lan rộng. Physical AI thì khác về điều kiện. Robot mang lực vật lý và đứng trong cùng không gian với con người. Cái giá của việc xử lý sau không thể giống như khi mọi thứ diễn ra bên trong màn hình.
Phát biểu của CEO Choi tại Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" của LHQ ở Geneva rằng "tương lai của AI là linh hồn" cũng nằm trong mạch đó. Đề xuất của ông là hãy xác định trước thái độ của công nghệ khi nó đứng cạnh con người, chứ không chỉ hiệu năng của nó. Và vì chính Galaxy là bên đang tạo ra những trường hợp ứng dụng thực tế đầu tiên của loại robot này, đề xuất ấy gần với sự tự ràng buộc hơn là một nhận xét từ bên ngoài.
Bloomberg cũng nhắc tới lịch trình trên thị trường vốn: Galaxy Corporation đang chuẩn bị các thủ tục để có thể trở thành công ty quản lý nghệ sĩ đầu tiên niêm yết ở nước ngoài, và trong năm nay xúc tiến vòng pre-IPO quốc tế với mục tiêu niêm yết vào cuối năm sau. Bối cảnh, tiến trình và các yếu tố rủi ro của việc xem xét niêm yết được tổng hợp tại FAQ IPO Nasdaq.
Bài viết khép lại bằng một câu hỏi: đợt niêm yết của Galaxy sẽ là phép thử để đo xem ngành giải trí thế hệ mới "tìm kiếm" ngôi sao hay "lập trình" ra ngôi sao. Câu trả lời của công ty không phải là chọn một trong hai. Trao một thân xác được lập trình cho IP đã được tìm thấy — những gì Galaxy làm đến nay gần với câu ấy hơn.